"Art. 359. § 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.
§ 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe.
§ 3.  Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość odsetek ustawowych, kierując się koniecznością zapewnienia dyscypliny płatniczej i sprawnego przeprowadzania rozliczeń pieniężnych, biorąc pod uwagę wysokość rynkowych stóp procentowych oraz stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego. 

§ 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych

Art. 482. § 1. Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.
§ 2. Przepis paragrafu poprzedzającego nie dotyczy pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe."

• od 21 marca 1989 r. - 55% - (Dz. U.89.16.84)
• od 15 lipca 1989 r . - 99% - (Dz. U.89.41.225)
• od 1 listopada 1989 r. - 120% - (Dz. U.89.57.338)
• od 1 stycznia 1990 r. - 720% - (Dz. U.90.1.1)
• od 1 lutego 1990 r. - 480% - (Dz. U.90.4.25)
• od 1 marca 1990 r. - 216% - (Dz. U.90.11.70)
• od 1 kwietnia 1990 r. - 216% - (Dz. U.90.19.116)
• od 1 maja 1990 r. - 144% - (Dz. U.90.28.166)
• od 1 lipca 1990 r. - 60% - (Dz. U.90.41.241)
• od 1 grudnia 1990 r. - 90% - (Dz. U.90.82.478)
• od 1 marca 1991 r. - 140% - (Dz. U.91.12.50)
• od 15 września 1991 r. - 80% - (Dz. U.91.82.367)
• od 15 sierpnia 1992 r.- 60% - (Dz. U.92.60.304)
• od 1 maja 1993 r. - 54% - (Dz. U.93.33.148)
• od 15 grudnia 1995 r. - 46% - (Dz. U.95.141.694)
• od 1 stycznia 1997 r. - 35% - (Dz. U.96.151.713)
• od 15 kwietnia 1998 r.- 33% - (Dz. U.98.45.270)
• od 1 lutego 1999 r. - 24% - (Dz. U.99.43.429)
• od 15 maja 1999 r.- 21% - (Dz. U.99.43.429)
• od 1 listopada 2000 r.- 30% - (Dz. U.00.90.996)
• od 15 grudnia 2001r. - 20% - (Dz. U. 01.143.1612)
• od 25 lipca 2002r - 16% - (Dz. U. 02.117.1009)
• od 1 lutego 2003r - 13% - (Dz. U. 03.14.137)
• od 25 września 2003 r.- 12,25% - (Dz.U.03.166.1613)
• od 10 stycznia 2005 r.- 13,5% - (Dz.U.03.166.1613(
• od 15 października 2005 r.- 11,5% - (Dz.U.05.201.1662)
• od 15 grudnia 2008 r.  - 13.0% - (Dz.U.2008.220.1434)

Odsetki od zaległości podatkowych

Odsetki winny zostać uiszczone bez wezwania organu podatkowego.

Stawka odsetek za zwłokę wynosi 200 % podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim. i 2% (obowiązuje od 9.11.2010r.).  Stawka ta ulega obniżeniu lub podwyższeniu w stopniu odpowiadającym obniżeniu lub podwyższeniu podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, poczynając od dnia, w którym stopa ta uległa zmianie. Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, stawkę odsetek za zwłokę w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" (art. 56 ustawy Ordynacja podatkowa).
Odsetki od zobowiązań podatkowych naliczane są również od takich należności jak m.in. składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, składki na Fundusz Pracy czy cło.

Odsetki od zaległości podatkowych (procent kwoty zaległości za każdy dzień zwłoki)

• od 21 lutego 1995 r. - 0,15% - (M.P.95.12.153)
• od 29 maja 1995 r. - 0,16% - (M.P.95.27.329)
• od 18 września 1995 r. - 0,15% - (M.P.95.47.541)
• od 8 stycznia 1996 r. - 0,14% - (M.P.96.3.35)

• od 1 stycznia 1998 r. - 54% - (M.P.97.86.874)
• od 21 maja 1998 r. - 52% - (M.P.98.16.254)
• od 17 lipca 1998 r. - 48% - (M.P.98.25.372)
• od 29 października 1998 r. - 44% - (M.P.98.40.553)
• od 10 grudnia 1998 r. - 40% - (M.P.98.45.640)
• od 21 stycznia 1999 r. - 34% - (M.P.99.4.23)
• od 18 listopada 1999 r. - 41% - (M.P.99.37.566)
• od 24 lutego 2000 r. - 43% - (M.P.00.8.73)
• od 31 sierpnia 2000 r. - 46% - (M.P.00.26.543)
• od 1 marca 2001 r. - 44% - (M.P.01.8.146)
• od 29 marca 2001 r. - 42% - (M.P.01.11.183) 
• od 28 czerwca 2001r - 39% - (M.P.01.21.353r)
• od 23 sierpnia 2001r - 37% - (M.P.01.28.482)
• od 26 października 2001r. - 34% - (M.P.01.38.625)
• od 29 listopada 2001r - 31% - (M.P.2001.44.715)
• od 31 stycznia 2002r - 27% - (M.P.2002.7.137)
• od 26.kwietnia 2002r - 25% -  (M.P. 2002. 16.270)
• od 30.maja 2002r - 24% - (M.P. 2002. 21.375)
• od 27 czerwca 2002r - 23% - (M.P. 2002. 28.458)
• od 29 sierpnia 2002r - 21% - (M.P.2002. 38. 604)
• od 26.wrzesnia 2002r - 20% - (M.P. 2002. 44. 672)
• od 24 października  2002r. -18% - (M.P. 2002. 50. 728)
• od 28 listopada 2002r. - 17,5% - (M.P. 2002. 58. 793)
• od 30 stycznia 2003r - 17% - (M.P. 2003. 7. 113)
• od 27 lutego 2003r - 16%  - 16% - (M.P.03.12.184)
• od 27 marca 2003r - 15,5% - (M.P.03.17.269)
• od 25 kwietnia 2003r - 14,5% -- (M.P.03.22.334)
• od. 29 maja 2003r - 14,0% - M.P.03.29.408)
• od 26 czerwca 2003 r.- 13,5% - (M.P.03.37.540)
• od 1 lipca 2004r - 14,5% - (M.P.04.29.532).
• od 29 lipca 2004r - 15,0% - (M.P.04.33.592)
• od 26 sierpnia 2004r - 16,0% - (M.P.04.37.657)
• od 31 marca 2005r - 15,0% - (M.P.05.21.330)
• od 28 kwietnia 2005r - 14,0% - (M.P.05.27.385)
• od 30 czerwca 2005r - 13,0% - (M.P.05.39.533)
• od 28 lipca 2005r - 12,5% - (M.P.05.45.616)
• od 1 września 2005r - 12,0% - (M.P.05.52.273)
• od 1 lutego 2006r - 11,5% - (M.P.06.10.140)
• od 1 marca 2006r - 11,0% - (M.P.06.19.207)
• od 26 kwietnia 2007r - 11,5% - M.P. 07. 30..332 
• od 28 czerwca 2007r - 12,0% - M.P. 07. 42..483
• od 30 sierpnia 2007r - 12,5% -  M.P. 07. 58..663
• od 29 listopada 2007r - 13%  - M.P.07.92.1009
• od 31 stycznia 2008r - 13,5%  - M.P.08.13.134
• od 28 lutego 2008r - 14,0%  - M.P. 2008.22.218
• od 27 marca 2008r - 14,5%  - M.P.08.28.262
• od 26 czerwca 2008r - 15% - M.P.2008.50.443
• od 27 listopada 2008r - 14,5% M.P.2008.92.791
• od 24 grudnia 2008 r. - 13,00%  M.P.2009.1.4
• od 28 stycznia 2009 r.- 11,50%  M.P.2009.9.101 
• od 26 lutego 2009 r.- 11,00%  M.P.2009.16.199
• od 26 marca 2009 r - 10,50%  M.P.2009.21.268
• od 25 czerwca 2009r - 10,00%  M.P.2009.41.654
• od 09 listopada 2010r - 12,00%  M.P.2010.83.993
• od 20 stycznia 2011r - 12,50%  M.P.2011.8.75
• od 06 kwietnia 2011r - 13,00%  M.P.2011.31.361
• od 12 maja 2011r - 13,50%  M.P.2011.39.446r
• od 09 czerwca 2011r - 14,00%  Dz.U.NBP.2011.8.9r

W przypadku złożenia prawnie skutecznej korekty deklaracji wraz z uzasadnieniem przyczyn korekty i zapłaty w całości, w ciągu 7 dni od dnia złożenia korekty, zaległości podatkowej, stosuje się obniżoną stawkę odsetek za zwłokę. Obniżona stawka wynosi 75% stawki pełnej.  

od 01 stycznia 2009 r. - 9,75%
od 28 stycznia 2009 r -  8,63% 
od 26 lutego 2009 r. -   8,25%
od 26 marca 2009 r  -  7,88% , 
od 25 czerwca 2009r - 7,50% 
od 09 listopada 2010r - 9,00%  M.P.2010.83.993
od 20 stycznia 2011r - 9,38%  M.P.2011.8.75
od 06 kwietnia 2011r - 9,75%  M.P.2011.31.361
od 12 maja 2011r - 10,13%  M.P.2011.39.446
od 09 czerwca 2011r - 10,50%  Dz.U.NBP.2011.8.9r

                                                  Odsetki maksymalne

Stopa odsetek maksymalnych (stanowią one czterokrotność kredytu lombardowego), a więc od 9 czerwca 2011r. będzie ona wynosić  4 X 6% = 24%.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm)

Wzór na naliczanie odsetek za zwłokę     Kz × L × O / 365 = On = Opz             gdzie: Kz - kwota zaległości, L - liczba dni zwłoki, O - stawka odsetek za zwłokę w stosunku rocznym, 365 - liczba dni w roku,  On - kwota odsetek,  Opz - kwota odsetek po zaokrągleniu.

Wzór na naliczanie odsetek za zwłokę z zastosowaniem obniżonej stawki odsetek za zwłokę
Kz × L × O₁ / 365 = On = Opz 
gdzie :
Kz - kwota zaległości,
L - liczba dni zwłoki,
O₁ - obniżona stawkę odsetek za zwłokę w stosunku rocznym,
365 - liczba dni w roku,
On - kwota odsetek,
Opz - kwota odsetek po zaokrągleniu.

W przypadku zaległości podatkowej istniejącej w okresach, w których obowiązywały różne obniżone stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, odsetki są naliczane, według wzoru określonego powyżej, odrębnie za każdy z tych okresów. Zaokrągleniu podlega suma odsetek za poszczególne okresy.

Wzór na ustalanie opłaty prolongacyjnej

K × L × S / 365 = OP = OPpz 

gdzie:
K - kwota odroczonego lub rozłożonego na raty podatku, odroczonej lub rozłożonej na raty zaległości podatkowej,
L - liczba dni, na które odroczono termin płatności podatku lub zapłatę zaległości podatkowej bądź rozłożono na raty zapłatę podatku lub zaległości podatkowej,
S - stawka opłaty prolongacyjnej,
365 - liczbę dni w roku,
OP - kwotę opłaty prolongacyjnej,
OPpz - kwotę opłaty prolongacyjnej po zaokrągleniu.

Podstawa prawna:
ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.);
-rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 165, poz. 1373 z późn. zm.



"Art. 53.  § 1. Od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę.

Art. 53a.  Jeżeli w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił zaliczek na podatek w całości lub w części, nie złożył deklaracji albo wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę, przyjmując prawidłową wysokość zaliczek na podatek, jeżeli ich wysokość jest inna niż wykazana w deklaracji, a także w razie braku deklaracji.

Art. 55. § 1. Odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego.
§ 2. Jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę."

Odsetki należne z tytułu nieprzekazanych w terminie składek do otwartego funduszu emerytalnego

• od 1 stycznia 2003 r. do 31 marca 2003 r. - 5,95% - (M.P.03.5.73)
• od 1 kwietnia 2003 r. do 30 czerwca 2003 r. - 5,85% - (M.P.03.16.257)
• od 1 lipca 2003 r. do 30 września 2003 r. - 4,82% - (M.P.03.35.494)
• od 1 października 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. - 4,83% - (M.P.03.43.651)
• od 1 stycznia 2004 r. do 31 marca 2004 r. - 5,98% - (M.P.03.56.889)
• od 1 kwietnia 2004 r. do 30 czerwca 2004 r. - 5,84% - (M.P.04.12.198)
• od 1 lipca 2004 r. do 30 września 2004 r. - 6,75% - (M.P.04.27.469)
• od 1 października do 31 grudnia 2004 r. - 7,28% - (M.P.04.38.674)
• od 1 stycznia do 31 marca 2005 r - 6,78 %  (M.P.04.53.903)
• od 1 kwietnia do 30 czerwca 2005 r - 5,87 % (M.P.05.16.278)
• od 1 lipca do 30 września 2005 r - 5,14 % (M.P.05.35.486)
• od 1 października do 31 grudnia 2005r - 4,30 % (M.P.05.53.736)
• od 1 stycznia do 31 marca 2006 r - 4,30 % (M.P.05.80.1146)
• od 1 kwietnia do 30 czerwca 2006 r - 4,15 % (M.P.06.20.230)
• od 1 lipca do 30 września 2006 r - 4,00 % (M.P.06.43.464)
• od 1 października do 31 grudnia 2006r. - 4,40 % (M.P.06.62.453)
• 2007r. 
• od 1 stycznia do 31 marca - 4,32 % (MP 06.nr 89, poz. 930)
• od 1 kwietnia do 30 czerwca - 4,13 % (MP 07.nr 19, poz. 236)
• od 1 lipca do 30 września - 4,38 % (MP 07.nr 38, poz. 439)
• od 1 października do 31 grudnia - 4,62% (MP 07.nr 66, poz. 740)
• 2008r.
• od 1 stycznia do 31 marca - 5,10%  (MP 07.nr 95, poz. 1041) 
• od 1 kwietnia. do 30 czerwca - .5,46%  M.P. 08 r. Nr 31, poz.282 
• od 1 lipca do 30 września - 6,36%  (MP 08 nr 50, poz. 452)
• od 1 października do 31 grudnia - 6,64%  (MP 08  nr 68, poz. 616) 
• 2009r
• od 1 stycznia  do 31 marca . -  6,66%  (MP 08  nr 95, poz. 826) 
• od 1 kwietnia do 30 czerwca - 4,92 %  MP 2009 nr 15, poz. 194)
• od 1 lipca do 30 września  - 5,07%  M.P. 2009 .nr 37, poz. 576
• od 1 października do 31 grudnia  - 4,23%  M.P. z 2009. nr 62, poz. 830
• 2010 
• od 1 stycznia  do 31 marca - 4,29% M.P. 2009.nr 81, poz. 1039
• od 1 kwietnia do 30 czerwca - 3,85 %  M.P.2010. nr15. poz164 
• od 1 lipca do 30 września - 3,76%  M.P.2010.nr.46.poz.647
• od 1 października  do 31 grudnia 2010r - 3,96%  M.P.2010 nr.66 poz.851
• 2011 
• od 1 stycznia  do 31 marca - 3,96% M.P. 2010.nr 100, poz. 1182
• od 1 kwietnia  do 30 czerwca - 4,21% M.P. 2010.nr 27, poz. 301
• od 1 lipca  do 30 września - 4,46% M.P. 2011.nr 57, poz. 576
• od 1 października  do 31 grudnia - 4,46% M.P. 2011.nr 87, poz. 920